CHÀO MỪNG QÚI THẦY, CÔ
GIÁO VỀ DỰ GIỜ THĂM LỚP
NGỮ VĂN 7
Người thực hiện : Bùi Công Dũng
LỚP 7/1
Em hãy điền các cặp từ trái nghĩa vào các cặp hình sau ?
Già – trẻ
To - nhỏ
Cao – thấp
Nhanh – chậm
1
4
3
2
Thế nào là từ trái nghĩa ?
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu đố vui
Hai cây cùng có một tên
Cây xoè mặt nước cây lên chiến trường
Cây này bảo vệ quê hương
Cây kia hoa nở ngát thơm mặt hồ
Cây gì?

Đáp án:
- Cây súng( vũ khí)
- Cây súng ( hoa súng)
Tiết 43: TỪ ĐỒNG ÂM
I. Thế nào là từ đồng âm?
1. Ví dụ: Sgk/135
Giải thích nghĩa của mỗi từ lồng trong các câu sau:
Con ngựa đang đứng bỗng lồng1 lên.
Mua được con chim bạn tôi nhốt ngay vào lồng2.
Lồng1: Động từ chỉ hoạt
động của con ngựa: nhảy dựng lên.
Lồng2: Danh từ chỉ đồ
vật làm bằng tre, nứa, …
(thường để nhốt chim, gà …)
2. Nhận xét
- Lồng 1: Nhảy dựng lên. (động từ)
- Lồng 2: Đồ vật dùng để nhốt chim. ( danh từ)
Qua phân tích, em thấy từ lồng trong
các ví dụ có gì giống và khác nhau?
* Từ lồng1 và lồng2:
+ Giống nhau:
Về âm thanh.
+ Khác nhau:
Nghĩa khác xa nhau,
không liên quan gì
với nhau.
I.Thế nào là từ đồng âm?
1. Ví dụ: Sgk/135
2. Nhận xét
Tiết 43: TỪ ĐỒNG ÂM
- Lồng 1: Nhảy dựng lên. (động từ)
- Lồng 2: Đồ vật dùng để nhốt chim. ( danh từ)
I.Thế nào là từ đồng âm?
1. Ví dụ: Sgk/135
Qua các ví dụ vừa phân tích em hiểu
thế nào là từ đồng âm?
Từ đồng âm là những từ
giống nhau về âm thanh
nhưng nghĩa khác xa nhau,
không liên quan gì đến
nhau
3. Ghi nhớ: Sgk/135
- Lồng 1: Nhảy dựng lên(động từ)
- Lồng 2: Đồ vật dùng để nhốt chim. ( danh từ)
=> Âm thanh giống nhau, nghĩa
khác xa nhau.
2. Nhận xét
Tiết 43: TỪ ĐỒNG ÂM
TRề CHOI:
Nhanh tay nhanh m?t
Luật chơi:
Có 10 hình ảnh trên màn hìnhhãy nhanh chóng nhận biết các từ đồng âm ứng với các cặp hình ảnh đó.
Con đường - Cân đường
Em bé bò -Con bò
Khẩu súng - Hoa súng
Đồng tiền - Tượng đồng
Hòn đá – Đá bóng
II. Sử dụng từ đồng âm:
1. Ví dụ: Sgk/135
Con ngựa đang đứng bỗng lồng1 lên.
Mua được con chim bạn tôi nhốt ngay vào lồng2.
Nhờ đâu mà em phân biệt được nghĩa của hai từ lồng trong hai câu trên?
Chú ý: Muốn phân biệt nghĩa của các từ đồng âm ta phải dựa vào ngữ cảnh.
Tiết 43: TỪ ĐỒNG ÂM
I.Thế nào là từ đồng âm?
1. Ví dụ: Sgk/135
3. Ghi nhớ: Sgk/135
- Lồng 1: Nhảy dựng lên(động từ)
- Lồng 2: Đồ vật dùng để nhốt chim. ( danh từ)
=> Âm thanh giống nhau, nghĩa khác xa nhau.
2. Nhận xét
- Hiểu được nghĩa của từ là nhờ ngữ cảnh cụ thể.
II. Sử dụng từ đồng âm:
1. Ví dụ: Sgk/135
Tiết 43: TỪ ĐỒNG ÂM
I.Thế nào là từ đồng âm?
1. Ví dụ: Sgk/135
3. Ghi nhớ: Sgk/135
- Lồng 1: Nhảy dựng lên(động từ)
- Lồng 2: Đồ vật dùng để nhốt chim. ( danh từ)
=> Âm thanh giống nhau, nghĩa khác xa nhau.
2. Nhận xét
“Đem cá về kho!”
Câu trên nếu tách khỏi ngữ cảnh có thể hiểu thành mấy nghĩa?
Nghĩa 1: Đem cá về để chế biến thức ăn.
Nghĩa 2: Đem cá về nơi chứa cá.
- Hiểu được nghĩa của từ là nhờ ngữ cảnh cụ thể.
“Đem cá về kho!”
Ví dụ 2:
Kho1: Cách chế biến thức ăn
Kho2:
Nơi chứa đồ ( bảo quản cá)
II. Sử dụng từ đồng âm:
1. Ví dụ: Sgk/135
I.Thế nào là từ đồng âm?
1. Ví dụ: Sgk/135
3. Ghi nhớ: Sgk/135
- Lồng 1: Nhảy dựng lên(động từ)
- Lồng 2: Đồ vật dùng để nhốt chim. ( danh từ)
=> Âm thanh giống nhau, nghĩa khác xa nhau.
2. Nhận xét
- Hiểu được nghĩa của từ là nhờ ngữ cảnh cụ thể.
Tiết 43: TỪ ĐỒNG ÂM
- Trong trường hợp muốn yêu cầu đem cá về để chế biến,nấu nướng thì em phải nói như thế nào?
- Đem cá về mà kho.
- Trong trường hợp muốn yêu cầu đem cá về để nhập vào nơi chứa hàng thì em phải nói như thế nào?
- Đem cá về cất trong kho.
II. Sử dụng từ đồng âm:
1. Ví dụ: Sgk/135
- Hiểu được nghĩa của từ là nhờ ngữ cảnh cụ thể.
I.Thế nào là từ đồng âm?
1. Ví dụ: Sgk/135
3. Ghi nhớ: Sgk/135
- Lồng 1: Nhảy dựng lên(động từ)
- Lồng 2: Đồ vật dùng để nhốt chim. ( danh từ)
=> Âm thanh giống nhau, nghĩa khác xa nhau.
2. Nhận xét
Tiết 43: TỪ ĐỒNG ÂM
Khi sử dụng từ đồng âm phải
chú ý điều gì trong giao tiếp?
Trong giao tiếp phải chú ý
đầy đủ đến ngữ cảnh để
tránh hiểu sai nghĩa của từ
hoặc dùng từ với nghĩa nước
đôi do hiện tượng đồng âm.
2. Ghi nhớ: Sgk/136
II. Sử dụng từ đồng âm:
1. Ví dụ: Sgk/135
- Hiểu được nghĩa của từ là nhờ ngữ cảnh cụ thể.
I.Thế nào là từ đồng âm?
1. Ví dụ: Sgk/135
3. Ghi nhớ: Sgk/135
- Lồng 1: Nhảy dựng lên(động từ)
- Lồng 2: Đồ vật dùng để nhốt chim. ( danh từ)
=> Âm thanh giống nhau, nghĩa khác xa nhau.
2. Nhận xét
Bài 1: Tìm từ đồng âm
III. Luyện tập:
Tiết 43: TỪ ĐỒNG ÂM
- Tránh dùng từ nước đôi.
Thu
Thu (tiền)
(Mùa) thu
Cao
Cao (thấp)
Cao (trăn)
Ba
Ba (lớp tranh)
(Phong) ba
Bài tập 1: SGK/136: Tìm từ đồng âm
Tháng tám thu cao , gió thét già,
Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta.
Tranh bay sang sông rải khắp bờ
Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa,
Mảnh thấp quay lộn vào mương sa.

Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức,
Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,
Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre
Môi khô miệng cháy gào chẳng được,
Quay về, chống gậy lòng ấm ức!
Tranh
(Nhà ) tranh
Tranh (giành)
Tiết 43: TỪ ĐỒNG ÂM
II. Sử dụng từ đồng âm:
I.Thế nào là từ đồng âm?
III. Luyện tập:
Bài 1: Tìm từ đồng âm
Bài tập 2: Sgk/136
a. Tìm các nghĩa khác nhau của danh từ “Cổ”
- Cổ: phần cơ thể nối đầu với thân mình: Cổ họng, hươu cao cổ ...
- Cổ tay: phần giữa bàn tay với cánh tay.
- Cổ chày: phần nhỏ nhất nối hai đầu cái chày.
- Cổ chai: phần giữa miệng chai và thân chai.
* Nghĩa chuyển:
Bài 2:
a. Tìm các nghĩa khác nhau của từ “cổ”.
Tiết 43: TỪ ĐỒNG ÂM
Hãy giải thích mối liên quan giữa các nghĩa đó?
II. Sử dụng từ đồng âm:
I.Thế nào là từ đồng âm?
III. Luyện tập:
Bài 1: Tìm từ đồng âm
Bài tập 2: Sgk/136
Đều có một nét nghĩa chung giống nhau làm cơ sở: Dựa trên cơ sở vị trí ở giữa của hai phần nào đó, tóp lại, nhỏ hơn các phần kia.
Bài 2:
a. Tìm các nghĩa khác nhau của từ “cổ”.
Tiết 43: TỪ ĐỒNG ÂM
II. Sử dụng từ đồng âm:
I.Thế nào là từ đồng âm?
III. Luyện tập:
Bài 1: Tìm từ đồng âm
Bài tập 2: Sgk/136
Bài 2:
a. Tìm các nghĩa khác nhau của từ “cổ”
b. Tìm từ đồng âm với từ “cổ”
b. Tìm từ đồng âm với danh từ: Cổ
- Cổ tích: Truyện từ xa xưa. ( cổ: xưa, cũ.)
- Cổ vũ: Một hành động để khích lệ người khác. ( cổ: trống)
Tiết 43: TỪ ĐỒNG ÂM
II. Sử dụng từ đồng âm:
I.Thế nào là từ đồng âm?
III. Luyện tập:
Bài 1: Tìm từ đồng âm
Bài 2:
a. Tìm các nghĩa khác nhau của từ “cổ”.
b. Tìm từ đồng âm với từ “cổ”.
Bài tập 3:Sgk/136
Đặt câu với mỗi cặp từ đồng âm sau ( ở mỗi câu phải có cả hai từ đồng âm):
bàn ( danh từ) - bàn (động từ)
sâu (danh từ ) - sâu (tính từ)
năm (danh từ) - năm ( số từ)
Bài 3: Đặt câu
- Ba chúng ta cùng ngồi một bàn để bàn bạc việc học nhóm.
- Con sâu lẩn sâu vào bụi rậm.
- Năm nay cháu em năm tuổi.
Tiết 43: TỪ ĐỒNG ÂM
II. Sử dụng từ đồng âm:
I.Thế nào là từ đồng âm?
III. Luyện tập:
Bài 1: Tìm từ đồng âm
Bài 2:
a. Tìm các nghĩa khác nhau của từ “cổ”
b. Tìm từ đồng âm với từ “cổ”
Bài 3: Đặt câu
Bài tập 4: SGK/136. Thảo luận nhóm (2 phút)
- Anh chàng trong câu chuyện đã sử dụng biện pháp gì để không trả lại cái vạc cho người hàng xóm?
- Nếu em là viên quan xử kiện,em sẽ làm thế nào để phân rõ phải trái?




Bài 4: Giải quyết tình huống.
Tiết 43: TỪ ĐỒNG ÂM
CON VẠC
CÁI VẠC ĐỒNG
- Anh chàng trong truyện đã sử dụng từ đồng âm để lấy cái vạc của nhà anh hàng xóm (cái vạc và con vạc), vạc đồng (vạc làm bằng đồng) và con vạc đồng (con vạc sống ở ngoài đồng).
- Nếu xử kiện, cần đặt từ vạc vào ngữ cảnh cụ thể để chỉ cái vạc là một dụng cụ chứ không phải là con vạc ở ngoài đồng thì anh chàng kia chắc chắn sẽ chịu thua.
Để phân rõ phải trái, chỉ cần thêm từ để cụm từ vạc đồng để không thể hiểu nước đôi => vạc bằng đồng
Bài 5: (bài tập bổ sung)
Vi?t do?n van( t? 5- 7 cõu) v?i ch? d? t? ch?n, trong dú cú s? d?ng t? d?ng õm.
Gợi ý:
- Hình thức: + Đoạn văn ngắn ( 5 - 7 câu)
+ Có sử dụng từ đồng âm

Nội dung: Tự chọn

Tiết 43: TỪ ĐỒNG ÂM
Tiết 43: TỪ ĐỒNG ÂM
1- Học bài cũ:
- Học ghi nhớ SGK/135-136.
- Hoàn thành các bài tập vào vở.
2 - Chuẩn bị bài mới: “ Cảnh khuya, rằm tháng giêng”.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Cảm ơn quý thầy cô đã dự giờ
Chúc các em học tốt!